SimuX – Bütünleşik Raylı Sistem Simülatörü

Cer gücü sistemi ile ilgili çalışmalarda bir raylı toplu ulaşım sisteminin bütün bileşenleri ile birlikte
simülasyonunu gerçekleştirebilen SimuX yazılımı kullanılmaktadır. Yazılım birçok projede, gerek yapım aşamasında
gerekse işletmeye açılmış hatların yeni oluşacak olan koşullara göre sınanmasında başarı ile kullanılmış ve elde
edilen sonuçların gerçek değerlere büyük yakınlık gösterdiği teyit edilmiştir. SimuX programı İstanbul Teknik
Üniversitesi’nde geliştirilmiştir. Geliştirme çalışmaları sektörün ihtiyacı doğrultusunda sürekli devam
etmektedir.

Projeler, Ulusal ve Uluslararası firmalara hazırlanmış ve yazılım kullanılarak 30’a yakın bilimsel çalışma
gerçekleştirilerek Ulusal ve Uluslararası platformlarda yayınlanmış ve sunulmuştur. Özellikle, Ekonomik Sürüş
üzerine enerji verimliliği alanında yazılan makaleler SCI indexed dergilerde birçok kez kaynak olarak
gösterilmiştir.

Sürekli geliştirilen bu program işletme şartlarında tren performansının belirlenmesi, cer gücü sisteminin
boyutlandırılması, transformatör merkezlerinin, fider kablolarının, katener/3. ray sisteminin yeterliliğinin
saptanması, bir trenin pantografındaki maksimum, minimum ve ortalama gerilim değerlerinin bulunması, enerji
tüketiminin ve kayıplarının saptanması, enerji tasarruf yöntemlerinin uygulamadan önce test edilmesi,
regeneratif frenlemenin etkisi ve hattın ‘alım oranı’nın belirlenmesi, ray gerilimi ve kaçak akım analizi,
farklı besleme şekillerinin test edilmesi, kısa devre durumlarının analizi gibi hem yeni hat yapımında hem de
işletme esnasında daha verimli tren işletmeciliğinin sağlanmasında kullanılabilen geniş kapsamlı bir programdır.

Yazılım çok sayıda değişkeni modeline dahil ederek sonuçların gerçek hayat şartlarına oldukça yakınlaşmasını
sağlamaktadır.

  • Hat sayısı ve isimlendirmeleri ve metrajı, yolcu istasyonları ve bekleme süresi (minimum – maksimum arası
    rastgele yada sabit),
  • Kurplar, eğimler, hız sınırlamaları ve maksimum işletme hızı,
  • Hatların bağlı bulunduğu depolara ilişkin veriler,
  • Hat üzerinde işleyen dizilere ilişkin veriler (kaçlı dizi, başlangıç ve hedef noktaları, uğranılan istasyon
    isimleri, diziler arası süre),
  • Trafo merkezi sayısı, yerleri ve isimlendirmeleri, trafo merkezi iç ekipman değerleri, trafolar arası
    izolman bölgeler, katener sistemi verileri ve ray gerilimi denetleme ekipmanına ilişkin veriler,
  • Araç boyutuna ilişkin veriler (araç maksimum hızı, araç boş/dolu ağırlık bilgileri, maksimum hızlanma,
    frenleme ve konfor ivme değerleri, cer kuvveti – hız diyagramı, frenleme kuvveti – hız diyagramı vs.)

Piyasada bulunan birkaç farklı simülasyon yazılımının aksine SimuX her bir adımda hem tren performans hem de
elektrik yük akışına ilişkin çözümleri birlikte yapmaktadır. Tren geriliminin değişmesi trenin performansına
etki etmektedir. Dolayısı ile gerilim azaldığında trenin üretebildiği cer kuvveti dolayısı ile ivmelenmesi ve
hızlanması azalmaktadır. Trenin elektrifikasyon sisteminden çektiği güç de azalarak gerilim düşümünün daha da
kötüleşmesinin önüne geçilmekte ve tren bir miktar performans kaybetse de yoluna devam edebilmektedir.

SimuX bu lineer olmayan kontrol fonksiyonunu modeline hem motor hem de regeneratif frenleme modları için doğru
şekilde dahil ederek oluşan performans kaybının seviyesini hassas bir şekilde belirleyebilmektedir. SimuX
yardımı ile tren yığılmalarının cer gücü sistemi üzerine etkileri analiz edilebilmekte ve cer gücü sisteminin
çok trenin eş zamanlı harekete geçmesini kaldırıp kaldıramadığını inceleyebilmektedir.

Ana hat demiryolu sistemlerinde uyulması gereken EN50388 standardında belirtilen faydalı ortalama gerilim değeri
SimuX yardımı ile hesaplanabilmektedir.

Düşük gerilim altında tren davranışlarını ve VLD sistemini doğru şekilde modellemesi ile SimuX komşu iki trafo
merkezinin devre dışı kalması gibi en kötü senaryolarda dahi başarılabilecek tren işletim sıklığını
bulabilmektedir.

Çok sayıda farklı tren tipi ve kompozisyonunu aynı simülasyon modeline dahil etmesiyle SimuX bütünleşik işletme
planlarının geliştirilmesini ve optimizasyonunu desteklemektedir.

Bu ve benzeri dinamik simülasyon opsiyonları ile SimuX sistemlerin aşırı boyutlandırılmasının önüne geçerek
simülasyon tabanlı yatırımların kararlarının doğruluğunu temin etmektedir.